Fourscore and Seven Books

Vanuit een zonnig en warm Chicago (24C!), alweer een volgend bericht. De dag is nog lang niet om, maar ik heb nu even de tijd, tussendoor de bezigheden, om snel even wat te typen.

Megan en ik wilden vanmorgen naar Chicago, een tweedehands boekwinkel genaamd Powell’s om precies te zijn; dus we vertrokken gewapend met een routebeschrijving richting het Noorden. We hebben de winkel niet gevonden: we reden door op de juiste straat, maar die liep dood voor het juiste nummer verscheen. Intussen waren we in een slechte buurt terecht gekomen, met bouwvallige huizen en stereotypische mensen voor wat een heuze “black neighborhood” was.

Na het opgeven van de zoektocht zijn we naar het centrum gereden, waar Megan de weg beter kende. We parkeerden de auto in een garage en liepen naar buiten, Millenium Park in. Je hebt er goed zicht op de schitterende rij hoogbouw en je hebt er het geijkte toeristische punt rondom “The Bean”: een kunstachtig voorwerp met reflecterend oppervlak, waar iedereen foto’s maakt of zich laat fotograferen. Enkele jaren eerder liepen enkele vrienden en medestudenten er nog rond–weer zo’n bevreemdende gewaarwoording die een diepe indruk achterliet. Alsof je in vertraging alsnog met ze mee bent gegaan en van dezelfde plaats geniet.

Rond het middaguur hebben we een frietje gehaald bij de MacDonald’s en we slurpten het restant van onze frisdrank op de stoep van The Art Insitute weg, onderwijl de mensen observerend. De “Artsy fartsy people” zagen er net iets anders uit, liepen net iets anders, praatten ook net iets anders, dan de gewone voorbijgangers; vooral ook dan de straatkrantverkoper die dezelfde grap herhaalde tegenover nietsvermoedende nieuwe voorbijgangers; anders, ook, dan de emmertrommelaar die werd weggestuurd door de politie. Straattaferelen in een wereldstad die glanst in de zon. “The earth does not rotate as rapidly in Chicago,” zei Megan, omdat ik opmerkte dat het leek alsof de tijd stilstond; ervaringen voor een dag opgedaan en het was nog nauwelijks voorbij 12 uur.

Grant Park bleek niet zo ver weg te zijn van waar we zaten, dus liepen we in die richting. Rustig genietend van de zon, wierp ik een nonchalante, vluchtige blik naar links. Daar zat Hij, op dezelfde stoel waaruit hij voor zijn evenbeeld in het noordelijker gelegen park was opgestaan: Seated Lincoln, statig en pensief, poserend voor een foto met mij. 

Er blijkt een heuse Aziatische Lieveheersbeestjesplaag te zijn in Chicago; deze bijten, in tegenstelling tot onze Europese variant, dus de Amerikaanse jeugd is wat minder enthousiast over de kleurige kevertjes. Ik zat binnen 30 seconden onder 10 van deze niet-zo-lieveheersbeestjes, dus we vertrokken weer vlug. Hoewel het niet lang geduurd heeft, verliet ik de plaats helemaal onder de indruk: ineens zat hij daar, de Grote Emancipator, op een rustige plek in deze zonovergoten stad. “I feel suddenly alive,” zongen The Weakerthans nog even in mijn hoofd.

Chicago ligt letterlijk aan Lake Michigan, en heeft een onopgesmukte promenade langs het water, waar we nog even gezeten en gepraat hebben, voordat we weer terug reden naar huis. Nog even vingen we op hoe een voorbijganger de politie uitlegde dat hij een man met een groot mes had zien langslopen: “In that direction,” zei hij, wijzend in de richting waarin wij liepen. Misschien was het een Halloweenkostuum, suggereerde ik tegen Megan; misschien, dacht ik bij mijzelf, was het gewoon weer zo’n gekke Amerikaan.  

Vandaag is een heerlijke dag: het is zonnig en mid-zestig graden. Overal waar je komt is het rustig, want de Amerikaan is hard aan het werk of op school. Nog steeds ben ik niet gewend aan het zijn in Amerika. Het is alsof ik door een filmwereld rijd;  je waant je af en toe in Pleasantville, het plaatsje dat juist een verloren gegane wereld vertegenwoordigt, maar waar deze identiek getinte, vals-witte woningen met effen daken en dakkapellen, niet in zouden misstaan.

Begrijp me niet verkeerd: ik zuig het in me op, deze sprookjeswereld; met wapperende vlaggen op iedere Shopping Plaza, die bestaan uit grote, nette, lage gebouwen die je nauwelijks van elkaar kunt onderscheiden met daarvoor een apart gebouwtje met daarin een vertegenwoordiger van de sneleten-ketens. Voor mij zijn de gebouwen identiek en zou je de winkelnamen eraf kunnen halen en verruilen, ik zou het niet merken. Grote auto’s glijden langs op de typisch Amerikaanse wegen: slecht onderhouden, betonkleurig met gele strepen in het midden. Daarlangs grote reclameborden of aanmoeidigingskreten om te stemmen op de een of andere “Recorder of Deeds,” of simpelweg een naam.

Anders dan we in Nederland meekrijgen, houden de verkiezingen in dit Land der Democratie meer in dan alleen een stem op een president (of een kiesman voor een presidentskandidaat); Megan wist me te vertellen dat zij op 4 November voor 10 dingen moet stemmen. Dat ze geen benul heeft van de meeste kandidaten en hun standpunten, doet niets af aan haar idee dat ze toch voor alle tien een stem uit moet brengen (duidelijkst voorbeeld is natuurlijk een State Representative, maar je zou verder kunnen denken aan een burgemeester of andere public servants). Of een dergelijk democratisch niveau ook positief is, kun je je, zeker bij een ongeinformeerde bevolking, afvragen. 

Vanmorgen brachten we John, de zoon van Megan, naar school en werden we aangehouden (“pulled over”) door een politieagent, omdat we ergens linksaf geslagen waren waar het niet mocht. De agent had het voor mij op authoriteit kunnen redden (immers, we hadden een overtreding begaan en hij is degene die een dergelijke overtreding bestraft), maar hij rechtvaardigde zijn eigen aanwezigheid iets te veel: “We’re here because there is a real problem; there is too much traffic volume.” Als hij daarbij ook nog gewezen had op de bijna lege weg, zou ik in lachen uitgebarsten zijn. Nu maakte hij zichzelf alleen maar belachelijk. Bovendien snap ik het nut niet van een verbod om linksaf te slaan, als het geen eenrichtingsverkeer is; met andere woorden: je mag niet linksaf slaan, maar wel linksaf rijden!

Vervolgens keek ik mijn ogen uit toen we bij John op school ging kijken. Hij had vandaag een “simulatie” van Ellis Island. Dat bleek uiteindelijk te gaan om een soort immigratieprocedure van rond 1900: buitenlanders vanuit Ierland, Polen, Italie, Duitsland en Griekenland (ik heb geen Nederlander kunnen ontwaren) kwamen aan bij de eerste beambte (de lerares), die ze vragen stelde over het land van herkomst, of ze geld bij zich hadden, wie de overtocht betaald hadden en of ze een baan wachtte. Daarna werden ze doorgestuurd naar een van vier helpende moeders, die ze een leestest lieten doen of voor dokter speelden.

Het was grappig om dit zo gespeeld te zien, waarschijnlijk om de kinderen een beter begrip te geven van de geschiedenis. Toch was het ook enigszins ironisch, omdat sommige van de kinderen waarschijnlijk afstamden van eerdere immigratie (zwarten) of latere immigratie (aziaten) en niet welkom waren rond 1900. Ook spraken ze allemaal keurig Engels bij de ondervraging, iets wat in werkelijkheid niet het geval was en, in combinatie met het landen op vreemde bodem, voor veel verwarring gezorgd moet hebben.  Ik ben blij dat ik erbij was, want dit is een authentieke Amerikaanse ervaring die ik anders niet gehad zou hebben.

Daar bleef het echter niet bij. Ik was namelijk getuige van een bij ons ongekende gewoonte: The Pledge of Allegiance. In de gangen klonk plotseling de stem van een scholier door de intercom, die de volgende woorden voorlas:

“I pledge allegiance to the flag of the United States of America, and to the Republic for which it stands: one Nation under God, indivisible, With Liberty and Justice for all.”

 Iedereen op de gang sprong in de houding en zei, met het hand op het hart, de woorden braaf na. Op de gang hingen verder nog spreuken die ik niet kon nalaten op te schrijven: “Never ever ever give up,” en een Uncle Sam poster met “I want YOU to read!” Toen John bezig was met zijn simulatie, klonken door de intercom de instructie voor de kostuums voor Halloween, morgen, met daarin opvallend genoeg het edict om geen wapens mee te nemen. “No guns or knives or swords, we’ll still know what you are without them.” Het vreemdst van alles, was nog de slotzin die de vrouw op het hart drukte: “Boys and girls, please don’t put us in that position,” alsof het lot van de school in de handen van de kinderen lag, in plaats van andersom.

De rest van de dag is niet heel intensief geweest. We hebben boodschappen gedaan bij de Wal-Mart, waar we onder andere grote 1,89 literflessen frisdrank en vegetarische kipnuggets gekocht hebben (jammer genoeg hadden ze geen vegetarische vleeswaren); daarna zijn we naar een Mall geweest, een met drie verdiepingen, inclusief draaimolen en klimrek voor kinderen, waar weinig mensen rondliepen (wat weinig verbazingwekkend is op een werkmiddag). Iedere winkelwerknemer begroet je alsof je ze al jaren kent (“hey there, how are you doing today?”), waar ik toch iedere keer vreemd van op kijk en in hun ogen vast onbeschoft of chagrijnig op reageer. Tot slot bezochten we nog een Goodwill winkel, een grote kringloopwinkel waar alle boeken vast geprijsd zijn: hardcovers 1,79 plus tax (=1,92), dus dat kon ik toch niet helemaal weerstaan, ook al hoop ik deze week nog meer boeken te bezichtigen.

John is inmiddels thuis en probeert me van alles bij te brengen over Bionicles, een soort biorobots van lego, die er in verschillende soorten zijn, met allemaal speciale eigenschappen. Ik vergeet alle namen en eigenschappen, maar het lijkt hem niet te deren, of hij merkt het niet. Het is leuk om te zien hoe ze mij proberen te betrekken in hun interesses. Ik, op mijn beurt, doe mijn best om met ze mee te praten. En mee thee te drinken, dus mijn plicht en sociale leven roept: groene thee, zonder melk, zonder suiker.