Fourscore and Seven Books

BOEKEN

Het lukt me maar niet om door te lezen in boeken waarin ik ben begonnen. Op de een of andere manier heb ik moeite een boek voor langer dan een paar minuten op te pakken, zelfs als het onderwerp of het boek me wel degelijk aanspreekt. Misschien juist dan: omdat ik geen zin heb een interessant boek te lezen zonder er iets van op te steken, laat ik het liever liggen dan dat ik halverwege het boek niks wijzer ben geworden.

Een boekje dat ik in de afgelopen weken wel heb kunnen uitlezen, is Henk, Ingrid en Alexander, van Alexander Pechtold. Daarin interviewt hij mensen die bij de vorige verkiezingen op de PVV hebben gestemd en probeert te achterhalen waarom ze dat gedaan hebben en of ze dat weer zouden doen. Uit het feit dat ik het heb uitgelezen kan al worden afgeleid, dat het geheel weinig om het lijf heeft. Mensen zijn ontevreden over de politiek en stemmen daarom op de PVV en specifiek op de Grote Blonde Roerganger. Dat is geen nieuws, dus het boekje had net zo goed niet geschreven kunnen worden.

Of de interviews in het boekje integraal zijn overgenomen of dat het selecties zijn weet ik niet, maar van mij hadden al die complimentjes aan het adres van Pechtold niet in het boekje gehoeven. Iedereen lijkt wel een uitzondering voor hem te maken, als ze het hebben over politici. Al dat “maar jij doet het goed” of “jou mag ik wel” of “jouw debatten zijn interessant” gaat toch een beetje vervelen, want het gaat ineens niet meer over waarom mensen PVV stemmen, maar dat mensen eigenlijk D66 zouden moeten stemmen.

Laatst liep ik toevallig in de Selexyz in Utrecht, waar Pechtold vertelde dat hij de smaak te pakken had en meer wilde schrijven. Van mij mag hij, maar ik ben niet zo geïnteresseerd in wat hij verder te melden heeft.

FILMS

Minder lezen laat meer tijd over voor andere dingen, bijvoorbeeld films kijken. Zo heb ik laatst twee leuke animatiefilms van Dreamworks gekeken: Bee movie en Barnyard. Kinderfilms over dieren zijn niet alleen vaak erg grappig, maar ook erg interessant omdat ze iets laten zien over de relatie tussen mens en dier. Al is het alleen maar als je ziet dat alle dieren  op de boerderij van Barnyard praten, dansen en zingen, maar ook dat ze vissen vangen. Blijkbaar behoren die toch tot een andere categorie.

Bee movie

Bee movie is een grappige film over een bij die de veilige korf verlaat, op avontuur gaat en vriendschap sluit met een mens. Zij heeft een bloemenwinkel en zo wordt duidelijk dat bijen nodig zijn voor de bestuiving van bloemen. Je ziet hoe mensen angstig en agressief reageren op bijen en hoe de honing wordt geëxploiteerd door imkers in grote rijen met kassen, afgebeeld als fabriekjes waarin bijen versuft en vervreemd van de buitenwereld leven. In de film spant de bij een rechtzaak tegen het honingbedrijf aan en wint. Zo lijkt het een film die de kijker ervan bewust maakt dat gebruik van honing slecht is, omdat bijen ervoor ge- en misbruikt worden.

Omdat de bijen nu blijkbaar zo veel honing hebben dat ze het niet meer hoeven te maken, stoppen ze met nectar verzamelen en bloemen bestuiven, waardoor de hele wereld verdort en er geen bloemen meer bloeien. Zo laat de film de grote impact zien die bijen op de wereld hebben en hoe groot de gevolgen kunnen zijn als bijen hun werk niet meer kunnen doen. In werkelijkheid lopen we dat gevaar ook, maar dan door massale bijensterfte en niet door bijenluiheid. Nu eindigt de film met de dubieuze moraal dat we vooral veel honing moeten kopen, omdat bijen dan (en blijkbaar alleen dan) nectar blijven verzamelen, en dat we in vredige samenwerking met bijen leven: zij verzamelen nectar, maken honing, bestuiven bloemen en wij … gebruiken honing en bloemen voor onze consumptie

Barnyard.

Barnyard is eigenljik meer een komische film over hoe dieren praten en feesten als er geen mensen in de buurt zijn, maar ook over vriendschap, trouw en verantwoordelijkheid voor elkaar in het leven, met name voor Stier Otis, wiens adoptievader sterft bij het beschermen van de kippenren tegen coyotes. Een soort coming of age verhaal in een komische tekenfilmverpakking, zeg maar.

Ongeveer halverwege, rond minuut 40, komt de boer echter de stal in en wordt hij tegen het hoofd geschopt, omdat hij gezien heeft dat de dieren blijkbaar een verborgen leven hebben. Als de dieren discussiëren over wat er met de boer moet gebeuren—we moeten ‘m mollen!—wordt gezegd dat de boer altijd goed voor ze is geweest, want hij is veganist! Vervolgens wordt uitgelegd wat dat precies betekent. Omdat veganisme bij veel mensen eigenlijk niet precies bekend is, vind ik het leuk om te zien hoe de kijker ermee bekend gemaakt wordt—ook al heeft het varken een beetje een vreemde inbreng.

Bull: “The farmer’s a good guy, he’s been good to us.”
Donkey: “He’s a vegan, God bless him.”
Pig: “And what is a vegan, again?”
Mouse: “It means you can’t eat anything with a face.”
Rooster: “No no, that’s a vegetarian.”
Pig: “Vegetarians have to eat in the dark, right?”
Dog: “That’s a vampire, come on!”
Mouse: “You can’t eat cheese?”
Cow: “It’s not just cheese. Vegans can’t have any dairy products.”
Bull: “Cake?”
[?]: “Cake has egg products. But you can’t have any dairy.
Weasel: “No dairy? I love dairy. Does that mean I can’t be a vegan?”
Pig: “I love the smell of bacon. There, I said it.”

BOEKEN

Zo, het is eruit! Spek ruikt lekker en animatiefilms zijn leuk en leerzaam om te kijken, ofzo. Misschien wordt het weer eens hoog tijd om een goed boek te gaan lezen.

God bless vacations. They give you time to refuel and take it easy. I am doing just that, spending my days reading, watching movies, talking to people online and writing this blog. I am currently reading a chick-lit piece of crap called Book Lover, which is more about lovers than about books, and even when the protagonist mentions books she skims over them unsubstantially. The wonderful world of women opens up to the reader, with preoccupations about unreturned clothing in the trunk and reading frowns smoothed over by botox. Yet I can’t put it down, for it is a book about books (sort of) and I want to finish it.

Earlier today, I re-watched the movie 300, about Spartans who bravely withstand an army that vastly outnumber them. What struck me about the film were two things. First, our need to force upon historical figures an anachronistic idea of freedom (see also: Kingdom of Heaven; Braveheart). I could not help but wonder why the makers of the movie did not let the Spartans fight for what they died to defend; namely, the idea that they were right: that what they lived by was in fact superior—that they were superior—to what the Persians had to offer. It had not so much to do with freedom as with the intrinsic value of their way of life.

Instead, the Spartans are conquered, not by the Persians but by us: our historical reinterpretation makes them fight, not for what they thought was most important (i.e. Spartan law, customs, culture, and values), but for what we hold dearest: a modern concept of freedom. Suddenly, liberty as an unsupported claim is sufficient to justify this bloody mess onscreen.

The second thing I noticed was the cartoon-like photographical quality. Analyses about historical correctness of the battle are out of sync with the intention of the artist and screenwriter. The movie is not so much meant to be true to actual events; it is meant to authentically portray the cartoon from which it originated, and this purpose has been splendidly fulfilled.

Of course, you could say this latter point weakens my earlier observation. I think, however, that it stands, because it illustrates a broader (pop)cultural phenomenon: that of reaffirming contemporary values, even in pieces set in entirely different times and places. Apparently, because we need a bridge between that world and our own—between their motivation and ours—in order to be able to sympathize with them.

It is, in short, not the soldiers who are convinced, it is us, the viewers. That we are convinced is clear, for we all buy into it: we all watch the movie and afterwards feel sympathetic towards a culture which we normally would not; we feel satisfied that the Spartans stand up against the invading tyrant.

NijntjeKonijntje heeft voor mij een ex libris getekend!

Ik heb het ontwerp zelf eerst geschetst, en daarna heeft zij het voor me uitgewerkt.

De symboliek lijkt me duidelijk: de afbeelding bevat zowel de Amerikaanse vlag als boeken en diertjes. De poes die naar buiten kijkt staat echter ook nog voor mijzelf, zoals ik, als dier, naar andere dieren kijk. Of zoiets. En dat het een raam is, sja, het vlak in de vlag is blauw met sterren. Wat is er nog meer blauw, en waar staan sterren? Ja ja, ik heb er goed over nagedacht.

[...]
Do you hold the phone when you’re alone
Imagine that it rings then hold it to your ear
And wish that I was there to sing you off to sleep
Be with you in your dreams for the days I will be gone
I’ll be there in your dreams and in this song
[...]

[...]
Het is zo gegaan dat ik hier ben en kijk.
Boven me fladdert een witte vlinder in de lucht
met vleugeltjes die alleen van hem zijn
en over mijn handen vliegt zijn schaduw,
geen andere, niet zomaar een, alleen de zijne.

Wanneer ik zoiets zie, verlaat me altijd de zekerheid
dat wat belangrijk is
belangrijker is dan wat onbelangrijk is.

-Wislawa Szymborska-

Ok. Ik heb 18 uur Patrick Swayze achter de kiezen en ik leef nog. Het kan!

Niet alleen ik leef nog, de meeste hoofdpersonen ook nog. En ook al laat de serie veel kanten van het conflict zien (boek 1 de aanloop; boek 2 de oorlog), er komt toch vooral een nadruk te liggen op alle familiegeheimpjes en de manier waarop de sluwe karakters uit het verhaal daarmee omgaan. Qua karakterdiepte ontbreekt er nogal wat in een verhaal van 18 uur. Natuurlijk, de personen krijgen steeds weer problemen met de tweedeling noord-zuid, met name omdat hun vrienden tot de vijand behoren (maar zelf nooit de vijand worden), maar meer dan karikatuur is het toch nooit. Ook de omstandigheden waarin alles zich ontwikkelt zijn toch wel heel toevallig: alles wordt heel ééndimensionaal verweven; de verkeerde mensen komen altijd achter de gevoelige informatie. En vrouwen en mannen blijven maar vallen voor elkaar op basis van de eerste oogopslag. En dan de functie van “seks” in het verhaal. Iedere keer als mensen hun liefde willen verklaren valt de vrouw achterover en beginnen ze als vissen naar elkaar te happen; als het geen echte liefde is wordt de nek gelikt.

Bij sommige karakters (Madeline) krijg je (ik) toch af en toe het idee: ga toch dood, doos! Want dat eeuwige gezucht en gesteun (en, niet te vergeten, haar eeuwige zelftwijfel ten aanzien van de grenzen van Orry’s liefde) gaat toch wel vermoeien. Oh, straks komt hij erachter dat ik een Octoroon ben, dan wil hij me niet meer! Oh, maar nu is mijn moeder ook nog een prostituee, nu wil hij me echt niet meer! *zucht* Bakvis.

En dat eeuwige geknok! Wat is dat? Hij heeft een zwaard aan zijn heup bungelen en dan nog gaat hij bijna dood omdat hij op de vuist gaat? Wat is dat voor soldaat? En iemand in je eentje proberen aan te houden voor een samenzwering tegen de regering? *zucht* Door alle intriges en onwaarschijnlijke plotwendingen wordt het verhaal er niet beter op. Ik slaakte bijna een kreet van opluchting toen na aanzienlijke tijd eindelijk weer besnorde mannen in legeruniform in beeld kwamen! Hoezee, het gaat weer over oorlog!

Begrijp me niet verkeerd, oorlog voeren was voornamelijk een mannenzaak, en de vrouwen bleven thuis met de problemen zitten, dus als je alles wilt laten zien krijg je twee verschillende fronten; maar iedere keer de variatie op hetzelfde thema, waarbij de voortgang van de oorlog zelf er niet duidelijker op wordt, gaat toch wel erg vervelen, op den duur.

Maar ik heb deze marathon doorlopen; de elfstedentocht is geschaatst. De bouquetreeks is teneinde (nou ja, op boek III na), en ook in deze film gaf Bobby Lee zich gewonnen.

“Ze leunde achterover in zijn armen, haar groene ogen oplichtend, haar uitdrukking intens gelukkig. ‘”Wil je met me trouwen” moeten de mooiste woorden zijn die er bestaan.’
‘Dat vind ik nu ook.’ En dat was ook zo. ‘Het leven zou heel leeg zijn zonder partner. Het lot heeft ons samengebracht. Het was geen toeval.’
‘Nee.’ Haar hart was zo vol van geluk, dat ze alleen maar kun fluisteren. ‘We hebben elkaar nodig om compleet te zijn …’”

Margaret Way, Geloof in geluk, (Amsterdam: Harlequin Holland, 2005), 158.

In the dream that awakened me,
you had come and taken me to a sea of stars.
The cat stood in the flowers, two ears above.
And the ground that was under me
was holding me so wonderfully on a bed of leaves
and you were there with me and we were free.
Everything we saw was beautiful and strong and I knew we belonged.
Then the birds came and carried us to the sky
and married us on a bed of stars
where I was always yours and you were mine.
And in the long black eternity I loved you so perfectly in the words of clouds,
like a bird sings to his flowers and I was heard.
Everything I saw was everything I’d want
and this world had just begun to live.
Don’t wake me up.
I can’t wake up from this.
Everyone was forgiven, made hopeful,
made living, made winning tonight.
So captain please consider me.
Let the boats deliver me when I close my eyes.
Drive captain drive.
It’s time for everything to be perfect.
For everything to stop hurting.
Tonight. Don’t wake me up.

Om mijn enorme aanbod van boeken te kunnen bergen heb ik weer 2 boekenkastjes aangeschaft. Want laten we wel zijn: boeken horen vertikaal!

A. Lammers – De jachtvelden van het geluk: reizen door historisch Amerika

Meneer Lammers heeft de taak op zich genomen om de meer obscure negentiende eeuwse schrijvers “over Amerika” onder de loep te nemen in zijn boek. Hij beschrijft per hoofdstuk 1 of 2 boeken (beschrijvingen/brieven) die Britten, Fransmannen en -vrouwen of Schotten vanaf 1818 tot rond 1940 geschreven hebben, en komt daarbij tot de conclusie dat de één beter leesbaar, objectiever en/of informatiever is dan de ander. Al met al is het erg interessant om meer schrijvers aan het woord te krijgen dan veruit de bekendste, Alexis De Toqueville (die regelmatig genoemd wordt maar niet behandeld), zonder al die boeken zelf door te hoeven ploeteren (maar dat wordt bij sommige schrijvers wel aangeraden).

Naast het vermakelijke van deze “reis” door de negentiende eeuw, en de verschillende manieren waarop de Amerikagangers uit Europa naar de ontwikkelingen in het Overzeese land keken, is het jammer dat Lammers zelf nooit tot een onderhoudend niveau van schrijven komt. In zijn proloog zegt hij “de briefvorm heb ik gekozen omdat de nobele kunst van het brievenschrijven verloren dreigt te gaan,” (p.13) wat hij onbedoeld in zijn schrijven illustreert. Goed, hij probeert af en toe krampachtig een informele houding aan te nemen tegenover de lezer, en middels zinnetjes als “Beloof je daarom dat je het zult lezen?” (p.72) of “maar ik ben het met je eens dat …” (p.149) tussendoor poogt hij een speels, amicaal contact te veinzen tussen schrijver en geschrevene. Dat mist echter het beoogde effect en werkt misschien zelfs averechts: midden in een serieuze verhandeling over een schrijver zit je niet te wachten op ineens een quasi-onstpannen kwinkslag, omdat dat afleidend en ontsporend werkt.

Het is me bovendien onduidelijk, waarom Lammers in de laatste hoofdstukken ineens afwijkt van het pad dat het boek aanvankelijk volgt; Lammers lijkt de lijn in de loop van het boek, na het bereiken van de 20e eeuw, sowieso kwijt te raken. In Hoofdstuk 13 en 14 gaat het ineens niet meer over iemand die naar Amerika toegegaan is en erover geschreven heeft, maar over Schlesinger (sr) en de Kennedy’s. Toegegeven, bij Schlesinger gaat het nog over zijn verblijf in Nederland, in de jaren ’40, waar hij erachter komt dat hier een nog welhaast onontgonnen terrein lag, als het gaat om de bestudering van de Amerikaanse geschiedenis. Hij ging na enkele jaren weer terug met een positiever beeld van en een rotsvaster geloof in het eigen Amerika.

Wat de Kennedy’s doen in een boek met een dergelijk karakter is helemaal een raadsel. De enige reden die ik kan bedenken voor het voorkomen van die familie, is dat de zoon van Schlesinger nogal fan was van John en Robert Kennedy, en dat Hoofdstuk 14 een poging tot een pseudo-spontaan hak-op-de-tak briefelement moet voorstellen. In de erop volgende epiloog herstelt Lammers zich, min of meer, door toch maar af te sluiten met een 19e eeuwse schrijver. Wat dit verder met een epiloog te maken heeft weet ik echter ook niet.

Het laatste raadsel waarmee Lammers mij ontevreden achterlaat is de verklaring van zijn titel: “jachtvelden van het geluk.” Nergens in het boek ben ik ook maar één verwijzing tegengekomen naar deze termen. Het gelukelement spreekt nog enigszins voor zich, maar waarom noemt hij het “jachtvelden”? “Eeuwige jachtvelden,” omdat de mensen dood zijn? Dat slaat nergens op. Mensen in Amerika “jagen” het geluk na? Mwah.

Nee, ik blijf zitten met een nare nasmaak.