Twitter+
Ondanks mijn aanvankelijke reserveringen, ben ik helemaal om: Twitter (mijn accountnaam: @87books) is een geweldige manier om te communiceren, om onderwerpen die je met de wereld (of je volgelingen) wilt delen, snel naar buiten te brengen in enkele korte zinnen. Je hoeft er geen uitgebreide verhalen van te maken; je kunt de liefde of frustratie van het moment kwijt in korte berichtjes.
Soms zit er echter meer achter zo’n kort berichtje, waarvoor een link in het berichtje ook geen soelaas biedt. Vandaar dat ik het idee heb opgevat, om op mijn blog af en toe enkele van mijn tweets nader toe te lichten, om wat duidelijkheid te verschaffen. Het is een probeersel, maar wie weet wordt het een terugkerende categorie.
DEC’s en de WOD
Ik schreef op 7 november het volgende:
Lees op p28 ‘t voorstel dat onderzoeker weer zelf ethisch verantwoordelijk moet worden in dierproeven. De #WOD en #DECs zijn er niet zomaar!
Sinds de lezing van Esther Ouwehand op 8 oktober over dierproeven en de discussie die ik de dag erna met een collega had, ben ik me meer voor dat onderwerp gaan interesseren. Dat betekent in mijn geval meestal, dat ik er boeken over aanschaf en meer over wil lezen. Bovenstaande tweet verwijst dan ook naar een boek waarin ik begonnen ben, te weten DEC’s in Discussie: De beoordeling van dierproeven in Nederland. Het is het eerste boek in een serie over dierproeven, onder redactie van Jac. Swart.
De afkorting WOD staat voor de Wet Op Dierproeven (1977) en DEC staat voor Dierexperimentencommissie, een commissie van ten minste 7 mensen die vooraf moet toetsen of een bepaalde dierproef ethisch verantwoord is. Dat gebeurt (vrijwel) altijd aan de hand van het criterium of het aan het dier toegebrachte ongerief opweegt tegen de baten van het experiment.
Onderzoekers aan het woord
Het artikel waar ik naar verwijs, dat onder andere de pagina 28 omvat, is geschreven door twee onderzoekers, Sietse de Boer en Jaap Koolhaas, die betogen dat een DEC nooit (volledig) gekwalificeerd kan zijn om een dierproef te beoordelen, omdat alleen de onderzoekers zelf dusdanig gespecialiseerd zijn en de precieze implicaties van het onderzoek kunnen kennen.
Deze onderzoekers schrijven, dat “met enige regelmaat de DEC om nadere info vraagt alvorens tot een definitief besluit te komen. Dit … heeft tot gevolg dat het zorgvuldig geplande experiment moet worden uitgesteld.” Dat is vervolgens “niet bevorderlijk voor het welzijn van de onderzoeker” (p25). Daarom, is de opvatting van beide heren, “moet de onderzoeker weer meer eigen verantwoordelijkheid krijgen bij het bepalen van nut en noodzaak van eigen onderzoek” (p28).
Uit mijn tweet wordt wel duidelijk, dat ik het daar pertinent mee oneens ben. Wil ethische toetsing onafhankelijk en onbevooroordeeld zijn, dan moet het geschieden door een andere partij dan degene die de handeling uitvoert. Onderzoekers zullen hun eigen onderzoek altijd als nuttig bestempelen en dat nut altijd zwaarder laten wegen dan het leed dat ze dieren toebrengen in die proeven (anders zouden ze de proef niet aldus ontworpen hebben). Een DEC is juist in het leven geroepen om andere belangen—de ethische van het dier—mee te laten wegen, omdat die anders vergeten zouden worden.
Indicatief voor de veronachtzaming in de koers van de onderzoekers, vind ik de manier waarop ze schrijven over “het welzijn van de onderzoeker,” die moet lijden onder een vertraagd onderzoek, maar vooral hoe ze intussen zwijgen over het ongerief—het leed!—dat dieren wordt aangedaan in zulk onderzoek. Het gaat louter om de belangen van de onderzoekers waar rekening mee gehouden moet worden.
Conclusie in een Tweet
De DEC en WOD zijn in het leven geroepen, juist omdat de zelfregulering in de voorafgaande periode niet gewerkt heeft en hebben, blijkens deze bijdrage van De Boer en Koolhaas, hun functie nog niet verloren. We hebben deze wet nodig, waarin voorgeschreven wat wel en niet mag, alsmede het daarbij horende orgaan dat onafhankelijke toetsing verricht.
Een evenwichtige of gewichtige verhandeling over wat er allemaal mis is met de WOD en DECs gaat me op dit moment nog te ver (lees daarvoor bijvoorbeeld deze evaluatie van de Wet op Dierproeven uit 2005), vandaar dat mijn gecondenseerde conclusie op twitter voorlopig slechts luidde: De WOD en DECs zijn er niet zomaar!
